მათემატიკოსმა პართენონის ოპტიკური ილუზიების შესახებ 2 000 წლის მითი გააქარწყლა
პართენონის არქიტექტურის ერთ-ერთი გავრცელებული ახსნა ჰერინგის ილუზიას უკავშირდება.
ბრიტანელმა მათემატიკოსმა გააქარწყლა გავრცელებული მითი, თითქოს პართენონის სვეტების მრუდები და სხვა თავისებურებები ძველმა ბერძნებმა ოპტიკური ილუზიების გამოსასწორებლად შექმნეს. ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორმა Alain Goriely მათემატიკური გამოთვლების მეშვეობით ვერ იპოვა დამაჯერებელი მტკიცებულება იმისა, რომ ტაძარზე დაკვირვებისას ასეთი ილუზიები საერთოდ შესამჩნევია. ამის შესახებ The Guardian იტყობინება.
პართენონის არქიტექტურის ერთ-ერთი გავრცელებული ახსნა ჰერინგის ილუზიას უკავშირდება. ეს ილუზია ჩნდება მაშინ, როდესაც ორი პარალელური სწორი ხაზი გარკვეულ ფონზე გარეთ მოხრილი ჩანს. სავარაუდოდ, ძველმა არქიტექტორებმა ამ ეფექტის საკომპენსაციოდ სვეტები ოდნავ დახრილი გააკეთეს. თუმცა გორიელიმ დაადგინა, რომ პართენონის სვეტები იმდენად ვერტიკალურადაა განლაგებული, რომ შესამჩნევი ილუზია ვერ წარმოიქმნება, და ვერ იპოვა მტკიცებულება, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ასეთი ეფექტი არსებობდა.
კიდევ ერთი ახსნა ენტაზისს ეხება — სვეტის ტანის უმნიშვნელო გამობერილობას. გავრცელებული ვერსიის თანახმად, ის უნდა ანაზღაურებდეს ილუზიას, რომლის გამოც იდეალურად სწორი სვეტები შუაში უფრო ვიწრო ჩანს. თუმცა, მათემატიკოსის გამოთვლების მიხედვით, გამობერილობა იმდენად მცირეა, რომ ახლო მანძილიდანაც კი პრაქტიკულად შეუმჩნეველია.
გორიელიმ ამ ისტორიის წარმოშობასაც მიაკვლია. მისი ერთ-ერთი წყარო, სავარაუდოდ, რომაელი არქიტექტორი და ინჟინერი ვიტრუვიუსია, რომელიც ძვ. წ. პირველ საუკუნეში ცხოვრობდა — პართენონის აგებიდან დაახლოებით ოთხი საუკუნის შემდეგ. მოგვიანებით მისი არგუმენტები არქიტექტურულ ტრაქტატებში შეიჭრა და ძველი ბერძენი არქიტექტორების ოსტატობის შესახებ ფართოდ გავრცელებული შეხედულების ნაწილად იქცა.
„მითის მდგრადობა, სხვა მიზეზებთან ერთად, შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ძველი საბერძნეთის, როგორც განსაკუთრებულად გამომგონებელი ცივილიზაციის, თანამედროვე რეპუტაციასთან. ისტორია იმის შესახებ, რომ არქიტექტორებმა წინასწარ გაითვალისწინეს ადამიანის მხედველობის თავისებურებები და ისინი ქვაში შეასწორეს, ამ წარმოდგენას კარგად შეესაბამება“, — აღნიშნა გორიელიმ.
კომენტარის დამატება