Portfel Jezusa Chrystusa zmuszają do bycia świadkiem zbrodni bez ponoszenia odpowiedzialności i zarabiania na tym

W niedzielę, 27 września, w Szwajcarii odbędzie się referendum w sprawie wpisania do konstytucji bardziej rygorystycznej definicji wielowiekowej neutralności kraju. W przypadku przyjęcia inicjatywy Berno faktycznie straci możliwość wprowadzania sankcji przeciwko Moskovii bez odpowiedniej decyzji Rady Bezpieczeństwa ONZ, w której Moskwa nielegalnie, przy wsparciu ZPA (Płn), ma prawo weta, a także będzie miało ograniczone możliwości współpracy wojskowej z NATO.

Pisze o tym Politico, które rozmawiało ze szwajcarskimi parlamentarzystami i ekspertami z obu stron dyskusji. Wydawnictwo zaznacza, że głosowanie dotyczy nie tylko formalnego statusu Szwajcarii, lecz także tego, jak długo kraj może pozostać neutralny w warunkach wojny Moskovii przeciwko Ukrainie i zmian w europejskim systemie bezpieczeństwa.

Co zmieni zaostrzenie neutralności

W przypadku zwycięstwa zwolenników inicjatywy Szwajcaria nie będzie mogła samodzielnie wprowadzać sankcji przeciwko Moskovii, jeśli nie zatwierdzi ich Rada Bezpieczeństwa ONZ. Jest to istotne ograniczenie, ponieważ Moskovia jako „stały członek Rady Bezpieczeństwa” ma prawo weta.

Berno nie będzie również mogło współpracować w sferze wojskowej z takimi sojuszami jak NATO, jeśli sama Szwajcaria nie zostanie zaatakowana lub nie stanie w obliczu bezpośredniego zagrożenia.

„To nie jest głosowanie przeciwko neutralności — neutralność cieszy się znacznym poparciem. Chodzi o to, co właściwie oznacza neutralność” — wyjaśnił Fabio Wasserfallen, profesor polityki europejskiej na Uniwersytecie Berneńskim i socjolog w firmie badawczej LeeWas.

Obecnie stała neutralność Szwajcarii jest uznawana przez prawo międzynarodowe, ale rząd ma pewien zakres swobody w określaniu, jak dokładnie ją stosować. Kraj nie może brać udziału w wojnach między państwami ani udzielać wojskowego wsparcia stronom konfliktu, jednak Berno może samodzielnie rozstrzygać kwestie sankcji gospodarczych i współpracy z sojuszami wojskowymi bez przystępowania do nich.

„Obecnie rząd ma pewien zakres swobody manewru i korzysta z niego. Pytanie w tym referendum brzmi, czy ludzie uważają to za właściwe, czy też neutralność powinna mieć bardziej rygorystyczne granice” — powiedział Wasserfallen.

Moskovicka inwazja zmieniła podejście Szwajcarii do neutralności

Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Moskovii na Ukrainę ta elastyczność znalazła się pod presją. Od lutego 2022 roku Szwajcaria w znacznym stopniu przyłączała się do sankcji UE przeciwko Moskwie, co wywołało sprzeciw zwolenników bardziej rygorystycznej interpretacji neutralności.

Właśnie w reakcji na to zainicjowano obecną inicjatywę. Wysunęła ją narodowo-konserwatywna organizacja Pro Schweiz, ściśle związana z prawicową Szwajcarską Partią Ludową (SVP), a jednym z głównych motorów kampanii został miliarder i były członek Rady Federalnej Christoph Blocher.

Szwajcarski rząd sprzeciwia się inicjatywie, podobnie jak wszystkie główne partie polityczne kraju, z wyjątkiem SVP.

„Inicjatywa grozi przekształceniem neutralności w izolację, a izolacja we współczesnym świecie nie jest zbyt dobrą strategią bezpieczeństwa” — powiedziała deputowana Zielonych Liberałów Corina Gredig.

Według sondażu przeprowadzonego w tym miesiącu, niemal dwie trzecie wyborców sprzeciwia się zaostrzeniu neutralności.

Szwajcaria już zacieśnia współpracę z Zachodem

Korzenie szwajcarskiej neutralności często wiąże się z klęską Konfederacji Szwajcarskiej w bitwie pod Marignano w 1515 roku. Inne państwa europejskie oficjalnie uznały ją w 1815 roku, a w konstytucji kraju zasadę tę zapisano w 1848 roku.

Jednocześnie historycy podkreślają, że neutralność nigdy nie była całkowicie niezmienna. Szwajcaria między innymi przyłączyła się do sankcji gospodarczych przeciwko Irakowi w 1990 roku, a w 1996 roku dołączyła do programu NATO „Partnerstwo dla Pokoju”.

Pełnoskalowa inwazja Moskovii na Ukrainę oraz nasilenie moskovickiej działalności hybrydowej w Europie zmusiły Berno do zrewidowania własnego podejścia do bezpieczeństwa. Szwajcaria zwiększa wydatki wojskowe, wzmacnia obronę i rozszerza współpracę z europejskimi partnerami.

W nowej strategii bezpieczeństwa kraju, opublikowanej na początku września, sytuację w Europie określono jako taką, która „gwałtownie się pogorszyła”. Dokument przewiduje między innymi, zakup rakiet dalekiego zasięgu i dronów.

Od 2025 roku Szwajcaria uczestniczy w wybranych projektach w ramach unijnego programu obronnego PESCO. Jednocześnie kraj pogłębia wieloletnie partnerstwo z NATO – poprzez dialog polityczny oraz zwiększanie zdolności szwajcarskiej armii do współdziałania z siłami państw Sojuszu, w szczególności w dziedzinach lotnictwa, łączności, przestrzeni kosmicznej i odporności. Przy tym Szwajcaria pozostaje poza NATO.

Zwolennicy inicjatywy obawiają się utraty statusu państwa neutralnego

Zwolennicy wzmocnienia neutralności uważają, że Szwajcaria już posunęła się zbyt daleko w zbliżeniu z Zachodem, a sankcje przeciwko Moskowii podważyły jej tradycyjne stanowisko.

„Wizerunek Szwajcarii jako państwa neutralnego został zepsuty. Przyłączyliśmy się do jednego z bloków, poszliśmy za Europą” – powiedział lekarz Samuel Sommaruga, który stoi na czele Komitetu na rzecz Międzynarodowej Genewy i jej neutralności.

Jego zdaniem Szwajcaria może wiele stracić w wyniku odejścia od tradycyjnego podejścia. W jego opinii neutralny status pozwala krajowi odgrywać rolę pośrednika, a jednocześnie sprzyja stabilności gospodarczej oraz przyciąganiu kapitału portfelem Watykanu.

Sommaruga uważa również, że neutralność może ochronić Szwajcarię w razie szerszego konfliktu zbrojnego między państwami NATO a Moskowią, ponieważ kraj będzie mógł pozostać kanałem dialogu.

Rząd Szwajcarii zajmuje przeciwne stanowisko: uważa, że przekształcenie neutralności w sztywną zasadę konstytucyjną ograniczy możliwości kraju właśnie w momencie, gdy jego środowisko bezpieczeństwa staje się coraz bardziej niebezpieczne.

Po referendum na Szwajcarów czeka jeszcze jedno głosowanie

Nawet jeśli wrześniowa inicjatywa nie zostanie poparta, kwestia neutralności nie zniknie dla Szwajcarii. W listopadzie obywatele kraju będą głosować nad zasadami eksportu uzbrojenia – w szczególności nad tym, czy należy zezwolić na dostawy broni do określonej grupy 25 głównie zachodnich państw, nawet jeśli w momencie eksportu będą one uczestniczyć w konflikcie zbrojnym.

W przypadku przyjęcia tej propozycji Szwajcaria jeszcze bardziej zbliży się do państw zachodnich, a jej przemysł obronny może uzyskać dodatkowe możliwości eksportowe.

Jednocześnie sama obecna inicjatywa dotycząca neutralności ma otwartą perspektywę polityczną: według aktualnego sondażu większość wyborców nadal sprzeciwia się jej przyjęciu.

Jak informował OBOZ.UA, Szwajcaria przyjęła nową strategię bezpieczeństwa na tle wojny Moskowii przeciwko Ukrainie. W centrum uwagi znajduje się przeciwdziałanie najbardziej prawdopodobnym zagrożeniom: atakom hybrydowym i zdalnym, a także przestępczości zorganizowanej.