Yeniden yapılandırmanın ardından Levil: Gürcistan makamları Fransa’da milyonlarca avroya bir kültür merkezi açtı.

 @NGnewsgeorgia. Fransa’da, Paris’in 30 kilometre uzağında bulunan ve 1921’deki Sovyet işgalinin ardından Gürcistan’ın siyasi göçünün başlıca merkezine dönüşen tarihî Levilye malikânesinin kapsamlı ve uzun yıllar süren yeniden inşası tamamlandı. Tiflis şimdi Levilye’yi Avrupa’nın kalbinde Gürcistan’ın amiral gemisi kültür-eğitim merkezi olarak tanıtıyor.

Yetkililer çalışmaların tamamlanmasını özel bir görkemle kutladı. Tören için Fransa’ya geniş bir heyet geldi: Başbakan Irakli Kobahidze, Parlamento Başkanı Şalva Papuaşvili, Kültür Bakanı Maya Bitadze, Ekonomi Bakanı Mariam Kvrivişvili, Tarım Bakanı David Songulaşvili, iktidar partisinin önde gelen milletvekilleri, diplomatlar ve Gürcü müzisyenler.

Malikâne yaklaşık 4,5 hektarlık bir alan kaplıyor. Mimari mirası olan, XIII. Louis tarzındaki iki katlı şato köklü bir dönüşüm geçirdi. Burada Birinci Demokratik Cumhuriyet ile Gürcistan-Fransa ilişkileri tarihine adanmış bir müze açıldı ve sürgündeki hükümetin başkanı Noe Jordania’nın çalışma odası yeniden oluşturuldu. Malikânenin bünyesinde bir kütüphane, medya kütüphanesi, arşiv ve konferans salonu kuruldu. Levilye’nin başlıca eğitimsel “çapa”sı, Gürcistan’dan ve Avrupa’dan bilim insanları, araştırmacılar ve öğrenciler için tasarlanan akademi olacak.

Malikânenin parkına da ulusal bir karakter kazandırıldı. Yüzyıllık ıhlamur ağaçlarının arasına endemik üzüm çeşitlerinin yetiştirildiği bir bağ kuruldu, geleneksel bir kvevri toprağa gömüldü ve Batı Gürcistan’a özgü geleneksel ahşap ev olan oda inşa edildi.

“Levilye Malikânesi yalnızca bir müze değil. Avrupa’nın kalbinde, diasporamıza ve Gürcistan tarihiyle ilgilenen herkese tamamen açık, çok işlevli bir kültür ve eğitim merkezi hâline geldi,” dedi Kobahidze.

Törende konuşan başbakan, kapsamlı çalışmaların “planlanandan önce” tamamlanabildiğini belirtti. Ancak belgeler aksini söylüyor.

Başlangıçta 2016 yılında çalışmalar için bütçeden 5 milyon avro ayrılmış ve uygulama süresi 2026’ya kadar belirlenmişti. Sonuçta meblağ 7 milyon avroyu aştı, Fransız yükleniciler ise birkaç kez süre uzatımı aldı. Böylece Levilye, yalnızca tarihî açıdan en önemli değil, aynı zamanda Gürcistan bütçesinin yurt dışındaki en pahalı projelerinden biri hâline geldi.

Malikânenin tarihi, Gür devlet geleneğinin en dramatik sayfalarından biriyle bağlantılı.

Birinci Demokratik Cumhuriyet hükümeti 1921’de Gürcistan’dan ayrılıp Fransa’ya geldikten sonra göçmenler, yalnızca yaşayabilecekleri bir yeri değil, bağımsız Gürcistan fikrini de koruyabilecekleri bir mekân aramaya başladı. 1922’de Paris yakınlarında küçük bir malikâne satın aldılar; burası aynı anda bir sığınak, çiftlik, arşiv ve göçün siyasi merkezi hâline geldi. Gürcüler burada bir kütüphane ve matbaa kurdu, belgeleri sakladı, bahçede ve bağda çalıştı.

Ana binada hâlâ paha biçilmez bir emanet, Gürcistan’ın 26 Mayıs 1918 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi’nin aslı saklanıyor. Yerel mezarlıkta ise Birinci Cumhuriyet’in önde gelen isimleri son uykularına yattı.

Malikânenin Gürcistan’ın mülkiyetine devredilmesi için müzakereler 1991’den beri sürüyordu. Fransa hükümeti 2011’de malikâneyi iade etmeyi kabul ettiğini resmen açıkladı; devirle ilgili hukuki süreç ise Tiflis’in restorasyon yükümlülüklerini üstlendiği 2016 yılında tamamlandı.