Dlaczego naśladowcy Chrystusa nie mogą bronić się przemocą odwetową

Jeśli oceniać sytuację wyłącznie na podstawie tekstu Ewangelii, to Jezus Chrystus rzeczywiście ustanawia absolutny zakaz używania jakiejkolwiek siły w odpowiedzi na agresję. W Jego słowach nie ma żadnych wyjątków, zastrzeżeń prawnych ani zezwoleń na «samoobronę» lub «sprawiedliwą przemoc».

Bezpodstawność jakiejkolwiek odpowiedzi siłowej w Ewangeliach uzasadniają trzy kluczowe twierdzenia.

1. Bezpośredni słowny zakaz stawiania oporu siłą

W Kazaniu na Górze Jezus radykalnie unieważnia starożytną prawną zasadę równej odpłaty («oko za oko, ząb za ząb»), która regulowała prawomocność odpowiedzi na agresję:

«A Ja wam powiadam: nie stawiajcie oporu złemu. Lecz jeśli cię ktoś uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi» (Mt 5,39)

Słowo «nie stawiajcie oporu» (gr. antistēnai) w kontekście tamtych czasów oznaczało właśnie odpór siłowy, zbrojny lub sądowy. Zamiast odwetu Chrystus wymaga całkowitego przerwania łańcucha przemocy.

2. Zakaz obrony mieczem w imię szczytnego celu

Najbardziej wyrazistym przykładem użycia siły w obronie jest scena w ogrodzie Getsemani. Apostoł Piotr wyciąga miecz, aby bronić Chrystusa — całkowicie niewinnego Człowieka — przed bezprawnym aresztowaniem przez uzbrojony tłum. Jest to klasyczny przykład obrony bliźniego przed agresją. Jednak Jezus stanowczo temu zapobiega:

«Schowaj miecz swój do pochwy, bo wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza giną» (Mt 26,52)

Chrystus nie czyni wyjątku nawet w przypadku własnej obrony. Co więcej, w Ewangelii Łukasza uzdrawia ucho napastnika, któremu Piotr zdołał zadać cios (Łk 22,51), tym samym całkowicie usuwając skutki użycia siły przez Swojego ucznia.

3. Odmienny charakter Królestwa Chrystusa

Podczas sądu przed Piłatem Jezus bezpośrednio wyjaśnia, dlaczego Jego naśladowcy nie mogą używać siły do walki ani obrony. Obrona siłowa jest oznaką ziemskich systemów, ale nie Jego nauki:

«Królestwo moje nie jest z tego świata; gdyby królestwo moje było z tego świata, słudzy moi biliby się [walczyliby] za mnie, abym nie został wydany Żydom; teraz zaś królestwo moje nie jest stąd» (J 18,36)

Dlaczego siła jest bezprawna według Ewangelii?

Logika Ewangelii jest następująca:

• Natura zła: Przemocy nie można pokonać przemocą. Odpowiadając siłą na siłę, człowiek upodabnia się do agresora i pomnaża zło.
• Przykazanie miłości: Chrystus wymaga miłowania nieprzyjaciół (Mt 5,44). Wyrządzenie krzywdy lub fizyczne unicestwienie wroga technicznie uniemożliwia wypełnienie tego przykazania.
• Przykład Chrystusa: Najwyższym kryterium prawomocności działań chrześcijanina jest naśladowanie Chrystusa. On bezbronnie przyjmuje bicie, szyderstwa i śmierć, modląc się o przebaczenie dla swoich wrogów, którzy Go ukrzyżowali (Łk 23,34).

A zatem, jeśli ściśle i dosłownie trzymać się tekstu czterech Ewangelii, jakakolwiek przemoc odwetowa, fizyczny opór lub zbrojna obrona stanowią naruszenie bezpośrednich przykazań Jezusa Chrystusa.

• Przykazania Kazania na Górze: Jezus mówi wprost: «Nie stawiajcie oporu złemu. Lecz jeśli cię ktoś uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi» (Mt 5,39), a także «Miłujcie waszych nieprzyjaciół, błogosławcie tym, którzy was przeklinają» (Mt 5,44).
• Słowa Jezusa podczas aresztowania: Kiedy apostoł Piotr próbował bronić Chrystusa z mieczem w ręku i odciął ucho słudze, Jezus uzdrowił rannego i powiedział Piotrowi: «Schowaj miecz swój do pochwy, bo wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza giną» (Mt 26,52).
• Przykład samego Chrystusa: Jezus nie wzniecał powstań przeciw rzymskim okupantom, nie bronił się siłą i dobrowolnie poszedł na ukrzyżowanie, modląc się za swoich oprawców. Jego naśladowcy są powołani do naśladowania Go w łagodności i absolutnym zaufaniu Bogu.