Ukrayna'da motosiklet kasklarının güvenliğine ilişkin Avrupa gereklilikleri yürürlüğe giriyor: 27 Eylül'den itibaren ne değişecek

22 Eylül’de Ukrayna Kriz Medya Merkezi’nde motosiklet kasklarının güvenliğine ilişkin yeni gerekliliklere adanmış bir basın toplantısı düzenlendi. 27 Eylül 2026’dan itibaren Ukrayna’da, Bakanlar Kurulu’nun 389 sayılı kararı yürürlüğe giriyor; bu kararla BM Yönetmeliği No. 22.06’nın (ECE 22.06) motosiklet kasklarının güvenliğine ilişkin gereklilikleri Teknik Yönetmelik’e dahil edildi. Bundan böyle piyasaya, belirlenen güvenlik gerekliliklerini karşılayan yeni motosiklet kaskları sunulabilecek.

Sorun hâlâ büyük boyutlu. 2025 yılında motosiklet ve mopedlerin karıştığı trafik kazalarında 438 kişi hayatını kaybetti. Son beş yılda, bu tür kazalarda nüfusun her bir milyonu başına ölüm oranı neredeyse iki katına çıkarak 7,7’den 14 vakaya yükseldi. 2026’nın ilk yarısında bu tür kazalarda 147 kişi hayatını kaybederken 2.172 kişi daha yaralandı. 

Kask takma zorunluluğundan kask güvenliği gerekliliklerine

Yollardaki motorlu taşıt sayısı hızla artıyor. KIİS’in araştırmasına göre 2025 yılında her sekiz Ukraynalıdan biri bu ulaşım aracını kullanıyordu. Daha önce Ukrayna kuralları, motosiklet ve moped sürücüleri ile yolcularını kask kullanmakla yükümlü kılıyor, ancak kaskların koruyucu özelliklerine ilişkin herhangi bir gereklilik belirlemiyordu. Formal olarak bu gereklilik, hem sertifikalı bir kaskla hem de yeterli koruma sağlamayan, kalite standardı bulunmayan bir ürünle yerine getirilebiliyordu.

ECE 22.06 Yönetmeliği — motosiklet kaskları için uluslararası kabul görmüş güvenlik standartlarından biridir ve dünyanın en yaygın standartları arasında yer alır; aralarında Avrupa Birliği ülkelerinin çoğunun da bulunduğu 45 ülkede uygulanmaktadır. Kaskların koruyucu özelliklerine ilişkin çağdaş ve katı gereklilikler belirler ve farklı darbe türlerini de dikkate alan geniş kapsamlı testler öngörür.

2025 yılı araştırmasının verilerine göre, motosiklet ve moped sürücüleri ile yolcularının %65’inden fazlası kask kullanıyor. Buna karşılık yalnızca %32’si sertifikalı bir kaskı olduğunu belirtiyor.

“Güvenli ve kaliteli bir kask, motosiklet sürücülerini korumanın en etkili araçlarından biridir. DSÖ verilerine göre doğru kullanımı, trafik kazası sonucu ölüm riskini altı kattan fazla, beyin yaralanması riskini ise %74’e kadar azaltabilir. Bu nedenle BM Yönetmeliği No. 22.06’da yer alan — motosiklet kaskları için uluslararası güvenlik standardı olan — gerekliliklerin Ukrayna’da yürürlüğe girmesi, DSÖ tavsiyeleriyle uyumlu önemli bir adımdır. Bir sonraki önemli aşama, bunun etkili biçimde uygulanmasıdır; yani sertifikalı kaskların erişilebilir olması, tüketicilerin bilgilendirilmesi, uygun piyasa denetiminin yapılması ve belirlenen gerekliliklere uyulmasıdır”, — Ukrayna’daki DSÖ Ofisi teknik uzmanı Olga Alimenko belirtti. 

Piyasada neler denetlenecek

Ürünlerin belirlenen gerekliliklere uygunluğuna ilişkin devlet piyasa denetimini Ukrtransbezpeka yürütüyor. Özellikle motosiklet kasklarının ECE 22.06 Güvenlik Yönetmeliği’ne uygunluğunu gösteren belgeler ve ürünlerin doğru şekilde işaretlenip işaretlenmediği denetlenecek. Kaskın üzerinde BM No. 22 Kuralları’na uygun bir işaret bulunmalıdır: bir daire içindeki “E” harfi, onayı veren ülkenin numarası ve onay numarası. Motosiklet kaskları için tip ve uygunluk sertifikası düzenleme yetkisine sahip kuruluşların listesi, Ukrayna Topluluklar ve Topraklar Kalkınma Bakanlığı’nın internet sitesinde yayımlandı. 

Yeni gerekliliklere uyum dönemi 2026’nın sonuna kadar sürecek. Ukrtransbezpeka, 2027’den itibaren motosiklet kasklarının yeni gerekliliklere uygunluğuna ilişkin piyasa denetimini tam kapsamıyla yürütmeyi planlıyor. Motosiklet kasklarının ürün kontrolüne ilişkin sektörel plana dahil edilmesinin ardından, Teknik Yönetmelik’e uygunlukları Ukrayna’ya ithalat sırasında gümrük makamlarınca da denetlenecek. 

“Şu anda en önemli konu, işletme temsilcilerini yeni gereklilikler hakkında bilgilendirmek; böylece ürünlerini, belgelerini ve işaretlemelerini güncellenmiş Teknik Yönetmelik’e uygun hâle getirebilirler. Piyasa denetimi sırasında bir uygunsuzluk tespit edilirse, ekonomik işletmeciye bunu gidermesi için süre verilecek. Gereklilikler bu süre içinde yerine getirilmezse, yasaların öngördüğü tedbirler ve yaptırımlar uygulanacak”, — Ukrtransbezpeka Devlet Piyasa Denetimi Dairesi Başkanı Dmitro Gorodinski vurguladı.

Aynı zamanda, 27 Eylül 2026'dan önce yasal olarak piyasaya arz edilmiş kasklar, yeni Teknik Yönetmeliğe uygun olmamaları nedeniyle satışta yasaklanmayacak veya kısıtlanmayacaktır. 

Tüketici ne yapmalı

Motosiklet kullanıcılarının daha şimdiden kasklarının belirlenen güvenlik gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığını kontrol etmeleri ve gerekirse kasklarını ECE 22.06 sertifikalı bir kaskla değiştirmeleri gerekir. Kask seçerken yalnızca dış görünüşünü değil, gerekli işaretlemelerin bulunup bulunmadığını da kontrol etmek önemlidir.

Kaskın bedenini doğru seçmek ve kaskı güvenli bir şekilde bağlamak da önemlidir. 

“Motokhelp'te biz, motosiklet kazalarının sonuçlarını bizzat görüyor ve standardın yürürlüğe konulmasını her açıdan destekliyoruz.  Kafa yaralanmalarının niteliği ve ağırlığı yalnızca çarpmanın kendisine değil, kaskın çarpışma anında kişiyi ne ölçüde koruyabildiğine de bağlıdır. Piyasa ve satış noktaları üzerine yapılan analizler, kaskın yüksek fiyatının koruma garantisi olmadığını gösteriyor. Bu nedenle piyasa denetimini ve sertifikasız kaskların ithalatına getirilecek kısıtlamaları destekliyoruz. İki tekerlekli araç kullanıcılarını gerçek güvenlik kriterleri konusunda bilgilendirmek de son derece önemlidir”, — «Motokhelp» STK gönüllüsü Oleksandra Hlotova belirtti. 

Bir sonraki adım — Karayolları Trafik Kurallarında değişiklikler

Yeni gerekliliklerin amacı, öncelikle motosiklet kullanıcıları arasındaki ölüm ve ağır yaralanma sayısını, ayrıca bunlarla bağlantılı devlet ve aileler için ekonomik kayıpları azaltmaktır. Hedef, tüm sürücü ve yolcular tarafından sertifikalı kaskların mümkün olduğunca yaygın biçimde kullanılması olmalıdır. Bunun için kask güvenliği gereklilikleri Karayolları Trafik Kurallarında da yer almalı ve bunlara uyulmaması sorumlulukla desteklenmelidir. Bu, ürünlere yönelik gerekliliklerin sürücüler ve yolcular tarafından kullanım kurallarıyla uyumlu hale getirilmesini sağlayacaktır.

«Ukrayna'da motosiklet kasklarının zorunlu sertifikasyonunun getirilmesi, Vision Zero yaklaşımıyla örtüşen ortak hedefimiz olan yollardaki ölümleri azaltma yolunda önemli bir adımdır. Devriye Polisi Departmanı da ihlallerin önlenmesine yönelik çalışmalar yürütüyor ve bu çalışmalar bu yıl özellikle motosiklet kaskları da dahil olmak üzere pasif güvenlik araçlarının kullanımına odaklandı. Aynı zamanda bilgilendirme çalışmalarını güçlendirmek de önemlidir: devriye polisi kazaların sonuçlarıyla zaten karşılaşıyor; sertifikalı kask kullanmanın önemi hakkında zamanında yapılacak bilgilendirme ise birçok trajedinin önlenmesine yardımcı olabilir», — Ukrayna Devriye Polisi Departmanı temsilcisi, polis binbaşı Dmytro Andriienko belirtti

Polonya'nın deneyimi açık gereklilikler ve denetim olduğunda, motosiklet kullanıcılarının neredeyse %100'ünün sertifikalı kask kullandığını gösteriyor. 2023 yılında burada motosiklet kullanıcıları arasındaki ölüm oranı, milyon kişi başına 5,3 vakaydı; moped sürücüleri arasında ise 1 vakaydı.

«Her sürücü ve motosiklet yolcusunun gerçekten koruma sağlayan sertifikalı bir kask kullanmasını istiyoruz. Bunun için bir sonraki adım, yalnızca belirlenen güvenlik gerekliliklerini karşılayan motosiklet kasklarının kullanılmasını öngören Karayolları Trafik Kuralları değişiklikleri olmalıdır. İnsanların neden sertifikalı kask seçmeleri ve kaskı nasıl doğru kullanmaları gerektiği konusunda sistematik biçimde bilgilendirilmeleri de en az bunun kadar önemlidir», — «Jyttya» STK'sı yönetim kurulu başkanı ve trafik güvenliği uzmanı Oksana Levytska belirtti

Etkinliğe katılanlar, savunmasız yol kullanıcılarının korunmasının kapsamlı bir yaklaşım gerektirdiğini vurguladı: güvenli yol altyapısı ve taşıtlar, trafik kullanıcılarının sorumlu davranışı, kazalar sonrasında uygun yardım ve etkili trafik güvenliği yönetimi. Bunun için devlet kurumları, sağlık sektörü, sivil toplum ve motosiklet topluluğunun kendisi arasında iş birliği gereklidir.

Profesyonel motosiklet kuryesi olarak — 2 yıldır Kyiv'de şahıs işletmesi olarak Glovo, Bolt ve Raketa ile iş birliği yapıyorum, destekliyorum!